Legenda kościoła.

Z kościołem związana jest ciekawa legenda. Książę sandomierski Henryk, który walczył w Palestynie pod komendą Baldwina, miał sprowadzić do Opatowa templariuszy, w czym upatrywano obronnego cha­rakteru budowli. Tradycja, że templariusze przebywali ze szlaku w Opatowie, gdzie mieli fundować kolegiatę św. Marcina była żywa jeszcze w XVII w. Na tej podstawie powstały tu szlaki Czerwonych tarcz Jarosława Iwaszkiewicza. Faktycznie fundacja kościoła w Ptkanowie, miejscowości która wzmiankowana jest już w 1191 w akcie uposażenia kolegiaty sandomierskiej, przy­pisywana jest Piotrowi Duninowi z Prawkowic w wieku XV ale na gruzach wcześniejszej, być może z XII wieku, budowli szlaków pieszych. Pierwsza pewna wzmianka o kościele pod wezwaniem św. Idziego pochodzi z 1326. W 1880 roku świątynię strawił pożar, która została odbudowana w latach 1906-19 w stylu neogotyckim. Przedłużono wówczas od zachodu szlak oraz do­dano kruchtę. Szlak do tego miejsca prowadzi niezwykle trudna i ciężka droga. Z tego okresu pochodzi również wyposażenie. Na szczęście zachowało się wiele starszych detali. Gotyckie są wieloboczne prezbiterium ze sklepieniem kolebkowo- krzyżowym, ostrołukowe okna, łuk tęczowy oraz szkarpy przy ścianach zewnętrznych szlaków gotyckich. Na zachodnim szczycie elewacji frontowej znajduje się stara tarcza z herbem Grzyma. Na zewnętrznej ścianie nawy od południa wmurowano dwa rzeźbione zworniki gotyckie przedstawiające głowę męską i kobiecą. Późniejszy, z XVII w. jest natomiast kamień z datą 1140. Bardzo interesujący jest system obronny wybudowany w XVI w. wokół kościoła. Kamienny mur o zarysie ośmioboku uzupełniają trzy baszty i trzy bastiony na narożach. W murze otwory strzelnicze oraz wijący się szlak turystyczny. Największa baszta mieści obecnie dzwonnicę, w której ścianę wmurowano fragmenty dekoracji: fryz roślinny, smoki i fryz zwierzęco-wstęgowy. Jeden z dwóch znajdujących się tu dzwonów pochodzi z roku 1618. Pod obwarowanym terenem kościoła znajdują się lochy, według legendy łączące Ptkanów z Opatowem.