Szlaki turystyczne w świętokrzyskim.
Szlaki świętokrzyskie
Jako, że zapewne nie każdy ma pojęcie o tym jakie szlaki może znaleźć w górach świętokrzyskich, chcielibyśmy przedstawić chociaż część z nich. Różnią się one zaróno uwarunkowaniem podłoża jak i trudnością trasy do pokonania. Wyróżnić możemy szlaki żółte, czerwone i czarne również. Wszystko jest zależne tylko od tego czego oczekujemy i gdzie chcemy się wybrać. Jeśli czujemy się na siłach to wyebirzemy zapewne szlaki cięższe do pokonania. Będziemy chcieli pokonać naprawdę ciężkie tereny. Jeśli tych sił na tyle nie mamy to będziemy kierować się wówczas na szlaki łatwiejsze w zdobyciu. I tym sposobem do dyspozycji w górach świętokrzyskich mamy duże ilości różnych szlaków turystycznych. Z pewnością jednym z głównych jest szlak Gołoszyce-Kuźniaki, który oznaczony jest symbolem czerwony i liczy 105 km. Nie lada kawałek drogi do przebycia. Kolejnym takim ciekawym szlakiem jest zapewne trasa Chęciny-Kielce. Szlak oznaczony jest również symbolem czerownym, jednak jego długość jest o wiele krótsza od poprzedniego i liczy zaledwie 20,5 km. Następnym wartym szlakiem do zwiedzenia jest szlak Skarżysko Kamienna- Kałków Godów. Należy on również do rodziny czerwonych i liczy 41 km. Kolejne szlaki warte uwagi w województwie świętokrzyskim to:
- rezerwat “Diabla Góra”- Łączna PKP (szlak czerwony liczący 97 km)
- Wąchock PKP- Kałków Godów PKP (szlak czerwony liczący 41 km)
- Chęciny- Łagów (szlak niebieski liczący 69 km)
- Wąchock- Cedzyna (szlak niebieski liczący 45,5 km)
- Łysa Góra- Pętkowice (szlak niebieski liczący 80 km)
- Berezów- Suchedniów (szlak niebieski liczący 15 km)
- Kuźniaki- Pogorzałe (szlak niebieski liczący 81 km)
- Starachowice- Łączna (szlak zielony liczący 36 km)
- Bliżyn- Zagnańsk (szlak zielony liczący 26 km)
- Łagów- Nowa Słupia (szlak zielony liczący 15 km)
- Wierna Rzeka- Chęciny (szlak żółty liczący 20 km)
- Barcza- Bukowa Góra (szlak żółty liczący 11 km)
- Szydłów- Widełki (szlak żółty liczący 34 km)
- Starachowice- Iłża (szlak żółty liczący 30 km)
- Nowa Słupia- Szczytniak (szlak czarny liczący 16 km)
- Starachowice- Wykus (szlak czary liczący 9 km)
- Suchedniów PKP- rezerwat “Dalejów” (szlak czarny liczący 8 km)
Jest to tylko część szlaków, gdyż tak naprawdę istnieje ich o wiele więcej, lecz nie sposób ich w tak krótki czasie je tutaj wymienić. Jak bowiem wiadomo góry świętokrzyskie mają bogate zasoby zarówno szlaków pieszych jak i ścieżek rowerowych.
Szlakiem Tudorów.
Nazwa tej wsi nieodparcie kojarzy się z angielską dynastią Tudorów. Szlakiem tego opowiadania możemy zrozumieć i dowiedzieć się naprawdę dużo. Opowieść głosi, iż w bitwie pod Grunwaldem (lub innej, w zależności od inwencji opowiadającego) w szeregach krzyżackich walczył rycerz angielski, mający w sobie krew Tudorów. Wędrując szlakami świętokrzyskimi został wzięty do niewoli, poślubił córkę polskiego rycerza, wybudował zamek, a wieś wzięła nazwę od jego rodu. Na wzgórzu w Tudorowie stoi baszta budząca sympatyczną nostalgię za „tamtymi czasami”. Można jeszcze znaleźć szlaki fosy, ale resztę założenia obronnego kryje ziemia. Do dzisiaj nie prowadzono tu gruntownych prac archeologicznych, nie ma też żadnych starych rycin, malowideł ani rekonstrukcji całego założenia. Prawdopodobnie zamek wybudował ok. połowy XIV w. rycerz Pełka herbu Janina. Znany jest szlakowy dokument z 1371 r„ w którym wymieniony jest „zamek Tudorow” przy okazji sporu o zatrzymanie wody przy młynie przez synów Pełki – dziedzica Tudorowa – która nie dochodziła już do młyna w Karwowie. W 1517 r. zamek przejął Krzysztof Szydłowiecki; potem jako wiano Zofii Szydłowieckiej wszedł w posiadanie rodu Tarnowskich. Zniszczony po potopie szwedzkim obiekt nie nadawał się do zamieszkania. Tudorów był kolejną własnością Ostrogskich, Lubomirskich , Potockich, Sanguszków i Karskich, którzy mieli go w posiadaniu do II wojny światowej. Dziś jest to opuszczone, ale jakże urokliwe miejsce, do którego prowadzące liczne szlaki województwa.
Po obejrzeniu ruin zamku w Tudowowie wracamy do drogi prowadzącej do Sandomierza i kontynuując jazdę dojeżdżamy do Kleczanowa.
Legenda kościoła.
Książe Henryk Sandomierski
Z kościołem związana jest ciekawa legenda. Książę sandomierski Henryk, który walczył w Palestynie pod komendą Baldwina, miał sprowadzić do Opatowa templariuszy, w czym upatrywano obronnego charakteru budowli. Tradycja, że templariusze przebywali ze szlaku w Opatowie, gdzie mieli fundować kolegiatę św. Marcina była żywa jeszcze w XVII w. Na tej podstawie powstały tu szlaki Czerwonych tarcz Jarosława Iwaszkiewicza. Faktycznie fundacja kościoła w Ptkanowie, miejscowości która wzmiankowana jest już w 1191 w akcie uposażenia kolegiaty sandomierskiej, przypisywana jest Piotrowi Duninowi z Prawkowic w wieku XV ale na gruzach wcześniejszej, być może z XII wieku, budowli szlaków pieszych. Pierwsza pewna wzmianka o kościele pod wezwaniem św. Idziego pochodzi z 1326. W 1880 roku świątynię strawił pożar, która została odbudowana w latach 1906-19 w stylu neogotyckim. Przedłużono wówczas od zachodu szlak oraz dodano kruchtę. Szlak do tego miejsca prowadzi niezwykle trudna i ciężka droga. Z tego okresu pochodzi również wyposażenie. Na szczęście zachowało się wiele starszych detali. Gotyckie są wieloboczne prezbiterium ze sklepieniem kolebkowo- krzyżowym, ostrołukowe okna, łuk tęczowy oraz szkarpy przy ścianach zewnętrznych szlaków gotyckich. Na zachodnim szczycie elewacji frontowej znajduje się stara tarcza z herbem Grzyma. Na zewnętrznej ścianie nawy od południa wmurowano dwa rzeźbione zworniki gotyckie przedstawiające głowę męską i kobiecą. Późniejszy, z XVII w. jest natomiast kamień z datą 1140. Bardzo interesujący jest system obronny wybudowany w XVI w. wokół kościoła. Kamienny mur o zarysie ośmioboku uzupełniają trzy baszty i trzy bastiony na narożach. W murze otwory strzelnicze oraz wijący się szlak turystyczny. Największa baszta mieści obecnie dzwonnicę, w której ścianę wmurowano fragmenty dekoracji: fryz roślinny, smoki i fryz zwierzęco-wstęgowy. Jeden z dwóch znajdujących się tu dzwonów pochodzi z roku 1618. Pod obwarowanym terenem kościoła znajdują się lochy, według legendy łączące Ptkanów z Opatowem.